Samenwerkingsovereenkomst interieurrestauratie
Provincie Antwerpen, stad Mechelen en de Metropolitaanse Kerkfabriek sluiten een historische overeenkomst af voor de verdere restauratie van kathedraal en toren.
31-01-2026
De provincie Antwerpen, de stad Mechelen en de Metropolitaanse Kerkfabriek Sint-Rumoldus zijn overeengekomen om samen te werken aan de verdere restauratie en ontsluiting van de Sint-Romboutskathedraal en de toren. Met deze overeenkomst leggen de partners de basis voor een nauwe afstemming van de geplande werken in de komende jaren.
De restauratie van de kathedraal gaat een nieuwe, intensieve fase in. Sinds de jaren 60 werd er gewerkt aan toren en exterieur. Vorig jaar werden de daken nog vakkundig aangepakt. Nu richten de provincie Antwerpen, de stad Mechelen en de Metropolitaanse kerkfabriek Sint-Rumoldus zich samen op een volledige interieurrestauratie en een vernieuwde ontsluiting van kathedraal en toren. Dat maakt een goede afstemming meer dan ooit noodzakelijk.
De komende jaren worden cruciaal voor de toekomst van de kathedraal. Met deze overeenkomst zorgen we ervoor dat alle partners vanuit één gedeeld plan werken. Dat is de beste garantie op een kwaliteitsvolle restauratie en op een doordachte ontsluiting voor bezoekers"- gedeputeerde Luk Lemmens
Kathedraal en toren krijgen een gemeenschappelijk onthaal. Door samen te werken vanuit één visie worden ad-hoc oplossingen vermeden. Dat is belangrijk voor een monument van deze schaal en complexiteit.
Elk van de partners brengt zijn expertise en rol in. Door samen te plannen vermijden we dubbel werk en gemiste kansen. Dat is de beste manier om de Sint-Romboutskathedraal toekomstgericht te beheren - schepen Greet Geypen
De partners bereiden samen ook de indiening van het restauratiedossier voor bij de Vlaamse overheid, met het oog op subsidiëring. Daarnaast maken ze afspraken over de toekomstige organisatie van het onthaal en de ticketing voor kathedraal en toren, als onderdeel van een geïntegreerde bezoekerswerking. Daarbij wordt ook bekeken hoe vanaf 2030 een betalende toegang kan bijdragen aan een kwaliteitsvolle bezoekerservaring en een duurzaam beheer en onderhoud op lange termijn.
De kathedraal blijft in de eerste plaats een gebouw voor de katholieke eredienst, maar haar uitzonderlijke cultuurhistorische waarde vraagt om maximale toegankelijkheid. Het gebouw is gedeeld erfgoed van de ruime gemeenschap in Mechelen, de provincie en ver daarbuiten en daarom willen we dit prachtige monument ook breed openstellen zonder afbreuk te doen aan zijn religieuze betekenis - Emmanuel Gerard, voorzitter van de Metropolitaanse Kerkfabriek
De partners engageren zich tot één geïntegreerde culturele en toeristische ontsluiting, met bijzondere aandacht voor een veilige, comfortabele en inclusieve toegang via het westportaal. Dat maakt in de toekomst een boeiend combibezoek aan kerk en toren mogelijk.
De restauratie verloopt in meerdere fases, gespreid over meerdere jaren. In fase 1 werden dringende instandhoudingswerken uitgevoerd, vonden de vooronderzoeken naar polychromische afwerkingen plaats, werd de klimaatinstallatie aangepast en kreeg de Sacramentskapel nieuw binnenschrijnwerk. Begin januari 2026 startte fase 2: de herinrichting van de noordelijke nevenlokalen. Paradepaardje is de integratie van een erfgoeddepot in de voormalige kapittelzaal. Aannemer Artes Woudenberg voert de werken uit, naar een ontwerp van tijdelijke maatschap Studio Roma – Madoc, in samenwerking met studiebureau BEC. In het noordportaal komen sanitaire voorzieningen.
De volgende fases worden stapsgewijs voorbereid. In een volgende fase wordt de hoofdtoegang aangepakt. Daarna volgen, in latere fases, de restauratie van schip, transept en zijbeuken, inclusief de polychrome gewelfschilderingen en de inrichting van het gezamenlijke onthaal. Tot slot komen ook de kooromgang en kranskapellen, het hoogkoor en de noordelijke kapellen aan bod. Bezoekers mogen zich op termijn verwachten aan een museaal belevingsparcours.
“Als beheerder van de Sint-Romboutskathedraal investeerde de provincie Antwerpen recent in de daken, met een grondige opknapbeurt en veiligheidsvoorzieningen. Met een gezamenlijke aanpak willen de partners de Sint-Romboutskathedraal opnieuw laten aansluiten bij het hoge restauratieniveau van de Mechelse historische kerken en haar toekomst als religieus, cultureel en toeristisch baken veiligstellen”, besluit gedeputeerde Luk Lemmens.